Wat te doen op Sicilië: de 20 beste in één oogopslag
Dit is geen ranglijst van het absolute "beste". Het is de lijst die ik vrienden geef als ze vragen wat ze niet mogen missen, in de volgorde waarin je de plekken tegenkomt als je met de klok mee vanaf Palermo rond het eiland rijdt. Elke plek linkt naar de pagina waar ik hem uitgebreid behandel.
| # | Wat je ziet | Waar | Gids |
|---|---|---|---|
| 1 | De Cappella Palatina en de Arabisch-Normandische kerken | Palermo | Wat te doen in Palermo |
| 2 | De mozaïeken van de kathedraal van Monreale | Monreale, boven Palermo | Palermo en het noorden |
| 3 | Cefalù: kathedraal, strand en Rocca | Noordkust | Wat te doen in Cefalù |
| 4 | Streetfood in Palermo | Palermo | Streetfood in Palermo |
| 5 | De Etna | Oosten | De Etna |
| 6 | Het antieke theater van Taormina | Oostkust | Wat te doen in Taormina |
| 7 | Barok Catania en de vismarkt | Oostkust | Wat te doen in Catania |
| 8 | De kloven van de Alcantara | Tussen Taormina en de Etna | Wandelen op Sicilië |
| 9 | Ortigia en het antieke Syracuse | Zuidoosten | Syracuse en Ortigia |
| 10 | Noto, Ragusa, Modica en Scicli | Zuidoosten | De barokstadjes |
| 11 | De Vallei van de Tempels | Agrigento, zuidkust | Agrigento |
| 12 | De Scala dei Turchi | Bij Agrigento | Scala dei Turchi |
| 13 | De mozaïeken van de Villa Romana del Casale | Piazza Armerina, binnenland | Villa Romana del Casale |
| 14 | Tempel en theater van Segesta | Westen | Calatafimi-Segesta |
| 15 | Selinunte | Zuidwestkust | Castelvetrano en Selinunte |
| 16 | Erice, Trapani en de zoutpannen | Westen | Wat te doen in Trapani |
| 17 | Marsalawijn en het eiland Mozia | Westen | Marsalawijn |
| 18 | Het Zingaro-reservaat en San Vito Lo Capo | Noordwestkust | Natuurreservaat Zingaro |
| 19 | De Eolische Eilanden en Stromboli | Voor de noordkust | Eolische Eilanden |
| 20 | Favignana en de Egadische Eilanden | Voor Trapani | Eilandhoppen |
De UNESCO-werelderfgoedlocaties van Sicilië
Vraag waar Sicilië om bekend staat en de meeste mensen denken eerst aan de Etna, het eten en de familienamen. Wat bezoekers verrast, is hoeveel geschiedenis er op één eiland zit: Griekse tempels die bijna heel overeind staan, Romeinse vloeren, Normandische kerken vol gouden mozaïek en hele stadjes die na een aardbeving in één keer opnieuw zijn gebouwd. UNESCO noemt zeven werelderfgoedlocaties op Sicilië, en die geven een eerlijk beeld van waar het eiland het sterkst in is. Hier staan ze, volgens de lijst van UNESCO zelf, met het jaar van inschrijving en de pagina waar ik ze behandel.
| Werelderfgoed | Waar | Ingeschreven | Mijn gids |
|---|---|---|---|
| Archeologisch gebied van Agrigento | Agrigento, zuidkust | 1997 | Griekse tempels en ruïnes |
| Villa Romana del Casale | Bij Piazza Armerina, binnenland | 1997 | Villa Romana del Casale |
| Eolische Eilanden | Voor de noordkust | 2000 | Eolische Eilanden |
| Laatbarokke stadjes van de Val di Noto | Zuidoosten, plus Catania en Caltagirone | 2002 | De barokstadjes |
| Syracuse en de rotsnecropolis van Pantalica | Zuidoosten | 2005 | Syracuse en Ortigia |
| De Etna | Oosten | 2013 | De Etna |
| Arabisch-Normandisch Palermo en de kathedralen van Cefalù en Monreale | Palermo en de noordkust | 2015 | Wat te doen in Palermo |
Wil je beter begrijpen waarom het eiland eruitziet zoals het eruitziet, begin dan met mijn korte geschiedenis van Sicilië. De reisgids voor Sicilië zet al mijn planningspagina's op één plek.
Bezienswaardigheden in Palermo en het noorden

1. De Cappella Palatina en de Arabisch-Normandische kerken van Palermo
Palermo is voor wie van steden houdt de beste stad van Sicilië voor een eerste bezoek. De Arabisch-Normandische inschrijving van UNESCO omvat negen gebouwen uit het Normandische koninkrijk Sicilië, tussen 1130 en 1194, en zeven daarvan staan in Palermo: het Koninklijk Paleis met de Cappella Palatina, de Zisa, de kathedraal, drie kerken (San Giovanni degli Eremiti, Santa Maria dell'Ammiraglio en San Cataldo) en de Admiraalsbrug. Trek twee volle dagen uit en loop tussen de kerken door de markten. Mijn gids voor Palermo behandelt de bezienswaardigheden één voor één, en Palermo vanaf een cruiseschip is de versie voor één dag.
2. De kathedraal van Monreale
De andere twee gebouwen uit die inschrijving zijn kathedralen buiten de stad, en Monreale, op de heuvel boven Palermo, zie je het best als eerste. Vanuit Palermo is het een makkelijke halve dag. Mijn gids voor Palermo, Cefalù en Monreale legt uit hoe de drie samenhangen.
3. Cefalù
Cefalù heeft de derde Normandische kathedraal, een lang stadsstrand en de Rocca, een kalkrots die 270 m boven de zee uitsteekt, met de resten van een kasteel bovenop. De gemeente vraagt voor de klim ongeveer € 5. Met de trein ben je er vanuit Palermo in minder dan een uur. Meer in wat te doen in Cefalù en op de pagina over het strand van Cefalù.
4. Streetfood in Palermo
In Palermo komt streetfood elke ochtend eerst. Arancine, panelle en sfincione worden overal in de oude stad verkocht in bars en kraampjes. Begin met mijn gids over streetfood in Palermo, dan mijn pagina's over arancini en Siciliaanse pizza en sfincione, en lees daarna de hele eetgids voor Sicilië.
Bezienswaardigheden in Oost-Sicilië

5. De Etna
UNESCO noemt de Etna de hoogste berg op een eiland in de Middellandse Zee en de actiefste stratovulkaan ter wereld. Je kunt hem in één dag bezoeken vanuit Catania of Taormina, op eigen houtje of met een gids. Mijn gids over de Etna heeft de feiten en vertelt waar je de activiteit controleert, en Etna-tours en wandelingen legt de kabelbaan, de bus en het moment waarop je een gids nodig hebt uit. Voor de actuele activiteit ga je altijd naar het INGV Osservatorio Etneo, het nationale vulkaaninstituut, en niet naar een krantenkop.
6. Het antieke theater van Taormina
Het theater van Taormina kijkt over de kust uit op de Etna, en het is het beeld dat de meeste mensen van Sicilië hebben voordat ze komen. Een volledig kaartje kost volgens de regionale archeologische parken ongeveer € 14. Ga vroeg of laat op de dag. Mijn pagina wat te doen in Taormina behandelt het stadje, Isola Bella en de dagtochten.
7. Catania
Catania is een van de acht stadjes die volgens UNESCO na de aardbeving van 1693 opnieuw zijn opgebouwd, dus het centrum is barok en grotendeels van donkere vulkanische steen. Het is ook de drukste aankomstplek van het eiland en de makkelijkste uitvalsbasis voor de Etna. Zie wat te doen in Catania en, als je daar landt, mijn gids voor de luchthaven van Catania.
8. De kloven van de Alcantara
De rivier de Alcantara heeft zich door oude lava gesneden, en in de kloven van contrada Larderia, tussen Castiglione di Sicilia en Motta Camastra, loop je tussen basaltzuilen. Het parkbeheer noemt het stuk ongeveer 400 m lang en een paar meter breed, met wanden tot 50 m hoog. Het water is zelfs in de zomer koud. Mijn pagina wandelen op Sicilië legt uit hoe je er komt.
Syracuse, Ortigia en het barokke zuidoosten

9. Ortigia en het antieke Syracuse
Syracuse begon op Ortigia, het kleine eiland met de oude stad, volgens UNESCO in de 8e eeuw v.Chr. gesticht door Grieken uit Korinthe. Nu is Ortigia de plek om te slapen en 's avonds te wandelen, terwijl het archeologisch park Neapolis op het vasteland het Griekse theater bevat; een volledig kaartje kost daar ongeveer € 14. In het binnenland hoort Pantalica bij hetzelfde werelderfgoed, met meer dan 5.000 in de rots uitgehakte graven, de meeste uit de 13e tot de 7e eeuw v.Chr. Alles staat in mijn gids voor Syracuse en Ortigia.
10. Noto, Ragusa, Modica en Scicli
Na de aardbeving van 1693 werden acht stadjes in het zuidoosten herbouwd, en UNESCO noemt ze samen: Caltagirone, Militello Val di Catania, Catania, Modica, Noto, Palazzolo, Ragusa en Scicli. Noto is de makkelijkste dagtocht vanuit Syracuse; Ragusa Ibla en Modica verdienen een overnachting. Caltagirone is bovendien de hoofdstad van het Siciliaanse keramiek, dat ik beschrijf bij Siciliaans keramiek en Moorse hoofden. Modica staat ook bekend om zijn chocolade, die ik behandel bij Siciliaanse desserts. De stadjes zelf staan in mijn gids voor de barokstadjes van de Val di Noto.
Griekse tempels en Romeinse mozaïeken

11. De Vallei van de Tempels
Agrigento werd in de 6e eeuw v.Chr. gesticht als Griekse kolonie, en UNESCO wijst op de Dorische tempels als bewijs van hoe machtig de stad werd. Een volledig kaartje voor het park kost op de officiële ticketsite ongeveer € 14. Mijn gids voor Agrigento behandelt de tempels en hoeveel tijd je nodig hebt.
12. De Scala dei Turchi
De witte klif van de Scala dei Turchi, aan de kust ten westen van Agrigento, is de logische combinatie met de tempels. Lees eerst de pagina over de Scala dei Turchi, want de toegang tot de klif zelf is beperkt.
13. De Villa Romana del Casale
Midden op het eiland, bij Piazza Armerina, ligt een laat-Romeinse villa waarvan UNESCO de vloeren de mooiste mozaïeken noemt die nog ergens in de Romeinse wereld op hun oorspronkelijke plek liggen. Vanaf elke kust is het een omweg, dus het past bij een route tussen Agrigento en Catania. Mijn gids voor de Villa Romana del Casale beschrijft het hele bezoek, de pagina over Piazza Armerina het stadje.
14. Segesta
Segesta, een uur ten westen van Palermo, is mijn favoriete tempel, omdat hij alleen in het open land staat. Volgens de geschiedenispagina van het park werd hij tussen 430 en 420 v.Chr. gebouwd en nooit afgemaakt: de zuilen kregen nooit hun groeven en er is geen binnenruimte. Hoger op de heuvel ligt een theater dat het park dateert in het midden van de 2e eeuw v.Chr. Zie de pagina over Calatafimi-Segesta.
15. Selinunte
Selinunte aan de zuidwestkust is enorm: ongeveer 377 hectare met de bijbehorende terreinen, volgens het regionale park een van de grootste archeologische gebieden van de Middellandse Zee. Het ligt dicht bij waar ik woon en is nooit zo druk als Agrigento. Mijn gids voor de Griekse tempels en ruïnes van Sicilië zet de antieke plekken naast elkaar. Zie de pagina over Castelvetrano en het strand van Marinella di Selinunte onder de tempels.
Het westen: Trapani, Marsala en de kust

16. Erice, Trapani en de zoutpannen
Het westen ken ik het best. Trapani, het bergstadje Erice erboven en de zoutpannen langs de kust richting Marsala zijn goed voor twee rustige dagen. Mijn pagina's wat te doen in Trapani en de zoutpannen van Trapani behandelen ze.
17. Marsala en Mozia
Marsala gaf zijn naam aan een wijn, en de wijnkelders zijn voor veel mensen de reden om te stoppen. Vlak voor de kust ligt het eilandje Mozia, een Fenicische stad, die Italië samen met het antieke Lilybaeum, de Romeinse naam voor Marsala, op zijn voorlopige UNESCO-lijst heeft gezet. Mijn gids over marsalawijn behandelt de kelders, en verderop langs de kust heeft Mazara del Vallo, het stadje waar ik vlakbij woon, zijn kasbah en zijn vissershaven.
18. Het Zingaro-reservaat en San Vito Lo Capo
Tussen Scopello en San Vito Lo Capo loopt er geen weg door het Zingaro-reservaat, alleen paden en baaitjes, met één ingang bij Scopello in het zuiden en één aan de kant van San Vito in het noorden. San Vito zelf heeft een van de bekendste stranden van het eiland. Zie Natuurreservaat Zingaro en het strand van San Vito Lo Capo.
Eilanden en vulkanen

19. De Eolische Eilanden en Stromboli
De zeven Eolische Eilanden voor de noordkust zijn werelderfgoed omdat ze de vulkanologie twee soorten uitbarsting hebben gegeven, de vulcaanse en de strombolische, genoemd naar Vulcano en Stromboli. Je bereikt ze met de draagvleugelboot, vooral vanuit Milazzo. Mijn gids voor de Eolische Eilanden behandelt alle zeven eilanden, vulkanen op Sicilië Stromboli en Vulcano, en de gids voor eilandhoppen legt uit hoe je tussen de eilanden reist.
20. Favignana en de Egadische Eilanden
De Egadische Eilanden, Favignana, Levanzo en Marettimo, liggen voor Trapani, en de zee eromheen is het grootste zeereservaat van Italië, ongeveer 54.000 hectare volgens National Geographic Italia. Favignana ligt op een korte tocht met de draagvleugelboot van Trapani en is goed te verkennen op de fiets. Begin voor de stranden met Cala Rossa.
Waar ga je heen op Sicilië bij een eerste reis?
Sicilië is groter dan mensen denken, en de ritten duren langer dan de kaart doet vermoeden, dus de vraag is niet wat je ziet, maar wat je overslaat. Mijn advies is eenvoudig:
- Met een week kies je het oosten (Catania, Etna, Taormina, Syracuse, Noto) of het westen (Palermo, Monreale, Cefalù, Segesta, Trapani, Marsala). Vlieg voor het eerste naar Catania en voor het tweede naar Palermo; mijn gids voor de luchthavens van Sicilië legt de keuze uit.
- Met tien dagen tot twee weken doe je beide helften en steek je over via Agrigento. Mijn reisroutes voor Sicilië geven de routes dag voor dag.
- Blijf op twee of drie uitvalsbases in plaats van elke nacht te verkassen. Waar overnachten op Sicilië vergelijkt ze.
- Rijd je liever niet, dan laat Sicilië zonder auto zien wat met trein en bus kan, en rondreizen en pakketreizen op Sicilië weegt een begeleide tour af.
- Voor het seizoen zijn mei en september voor de meeste mensen ideaal; mijn gids over de beste reistijd voor Sicilië gaat maand voor maand, en mijn gids over de feesten op Sicilië noemt de feestdagen waar je je reis omheen kunt plannen.
En twijfel je tussen Sicilië en een andere streek in Italië, dan zet Sicilië, Sardinië of de Amalfikust ze naast elkaar.
Veelgestelde vragen
Wat kun je allemaal doen op Sicilië?
Sicilië combineert geschiedenis, eten en landschap: de Normandische mozaïeken van Palermo en Monreale, de Etna, het antieke theater van Taormina, Ortigia in Syracuse, de barokstadjes rond Noto, de Griekse tempels van Agrigento, Segesta en Selinunte, de Romeinse mozaïeken van de Villa Romana del Casale en eilanden zoals de Eolische Eilanden en Favignana. Voeg streetfood in Palermo en een stranddag toe.
Wat is de mooiste plek van Sicilië?
Voor een eerste reis biedt het oosten de bekendste plekken op korte afstand van elkaar: de Etna, Taormina, Catania, Syracuse en Noto. Het westen, rond Palermo, Monreale, Cefalù, Segesta, Trapani en Marsala, is rustiger en net zo rijk. Kies met een week één helft.
Waar staat Sicilië om bekend?
Om de Etna, het eten en de geschiedenis: UNESCO noemt zeven werelderfgoedlocaties op het eiland, waaronder de Vallei van de Tempels bij Agrigento, de Villa Romana del Casale, de Eolische Eilanden, de barokstadjes van de Val di Noto, Syracuse met Pantalica, de Etna en Arabisch-Normandisch Palermo met de kathedralen van Cefalù en Monreale.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Sicilië?
Een week is genoeg voor één helft van het eiland, oost of west, zonder haast. Met tien dagen zie je beide helften, en twee weken is genoeg voor een hele rondreis met een paar rustige dagen. Mijn pagina met reisroutes voor Sicilië heeft routes voor elke lengte.
Wat is de beste maand om naar Sicilië te gaan?
Mei en september passen de meeste mensen: warm genoeg om te zwemmen, maar niet zo heet en druk als juli en augustus. April en oktober zijn goed voor bezienswaardigheden, en de winter is mild aan de kust maar geen strandweer.
Is Sicilië de moeite waard?
Ja. Weinig plekken combineren Griekse tempels, Romeinse mozaïeken, Normandische kerken, barokstadjes, een actieve vulkaan, eilanden en een van de beste keukens van Italië in één regio. Het eiland is groot, dus neem de tijd en kies een streek in plaats van alles te willen zien.
Wat moet je gezien hebben op Sicilië?
Als ik er vijf moest kiezen: Palermo met Monreale, de Etna, Taormina, Ortigia in Syracuse en de Vallei van de Tempels bij Agrigento. In het westen komt Segesta erbij. Met meer tijd Noto en een eiland.
Kun je Sicilië zonder auto bezoeken?
Voor veel hoogtepunten wel: Palermo, Cefalù, Catania, Taormina en Syracuse zijn verbonden met trein en bus, en de eilanden bereik je per boot. De tempels van Segesta en Selinunte, de Villa Romana del Casale, natuurreservaten en verblijven op het platteland zijn veel makkelijker met een auto of een tour.
Bronnen en kleine lettertjes
- UNESCO World Heritage Centre, de lijst van locaties in Italië met hun jaar van inschrijving, en de pagina's over Arabisch-Normandisch Palermo, de Etna, Syracuse en Pantalica, de Val di Noto, Agrigento, de Villa Romana del Casale en de Eolische Eilanden
- Parco archeologico di Segesta, de tempel, en de pagina van het regionale park over het theater
- Parco archeologico di Selinunte, de omvang van het terrein
- Toegangsprijzen: Teatro Antico di Taormina, Neapolis, Syracuse, Vallei van de Tempels en de Rocca di Cefalù (gemeente Cefalù)
- Parco Fluviale dell'Alcantara, de kloven
- Voorlopige UNESCO-lijst, Mozia en Lilibeo
- National Geographic Italia, het zeereservaat van de Egadische Eilanden
- INGV Osservatorio Etneo, voor de actuele activiteit van de Etna
De toegangsprijzen zijn volledige prijzen voor volwassenen van de officiële sites en kunnen veranderen.
Bronvermelding
Foto: Kees Kortmulder, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: Vincenzo Inzone, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: Samir Kharrat, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: Valerio Giannattasio, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: Anjuna Ale, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: The Cosmonaut, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Foto: Salvatore Tonnara, Unsplash-licentie, via Unsplash.

