Een huis dat door de tijd werd vergeten
Uit wat ik heb geleerd via lokale archieven en gesprekken met buren, werd de villa eind jaren 1960 gebouwd door een Siciliaanse boerenfamilie, als thuis en tegelijk als symbool van hard werken.
De documenten die in het huis zijn teruggevonden en de latere kadastrale gegevens doen vermoeden dat de villa al stond voordat hij in de officiële registers terechtkwam. De afmetingen van de kamers en de opgegeven indeling lijken op wat ik tijdens de renovatie heb blootgelegd. Ik ben de papieren nog aan het vertalen en vergelijk ze met het gemeentearchief om de volgorde op vastere grond te zetten.
Die vergelijking is belangrijk, omdat ze me helpt begrijpen of het huis dat ik restaureer in wezen hetzelfde huis is dat de oorspronkelijke familie kende.
Het is een architectonische eigenaardigheid: deels boerderij, deels modernistisch experiment, met een gebogen gevel, een hoge toren en wijde bogen. Jarenlang was het vol leven: gedeelde maaltijden, samenkomsten, kinderen die door de kamers renden, en lange Siciliaanse seizoenen tussen de olijfbomen, het platteland en de zee, in het landelijke landschap net buiten Mazara del Vallo. Dat ritme van hitte, stille winters, groei in het voorjaar en drukke zomermaanden is een van de redenen waarom ik later een aparte gids schreef over de beste tijd om Sicilië te bezoeken, over hoe het weer, de drukte en de verschillende seizoenen uit mijn eigen ervaring echt zijn.
Ergens in de jaren 1990 viel het huis stil. De rolluiken gingen naar beneden, de meubels bleven staan, documenten werden in dozen gestopt en opgestapeld. Meer dan twintig jaar stond de villa onaangeroerd, langzaam verbleekt onder de Siciliaanse zon.
Toen ik de poort voor het eerst ontsloot en hem opende voor het eerst in meer dan twintig jaar, dacht ik dat ik gewoon aan een renovatie begon. In plaats daarvan stapte ik in een verhaal dat al gaande was, geschreven in oude brieven, vergeten meubels en een vreemd torentje dat generaties had zien komen en gaan. Borden op het dressoir, stoelen rond de tafel, kleren, boeken, foto's, alsof iemand op een dag de deur op slot had gedaan en nooit was teruggekomen. Dat gevoel van een onaf verhaal is wat me ertoe bracht te willen begrijpen wie er vóór mij was en te respecteren wat deze plek ooit was, niet alleen wat ze zou kunnen worden.
De wederopstanding van de villa volgen
Wil je zien hoe deze verlaten villa langzaam weer tot leven komt, dan kun je stap voor stap meekijken in mijn renovatiedagboek. Elke week deel ik updates over van alles, van kamers leeghalen en geschiedenis blootleggen tot nieuwe muren bouwen en off-grid systemen installeren.
Bekijk hier de hele renovatiereis (Engels)
Ontdek hoe het echt is om op het Siciliaanse platteland te wonen
Lees hoe een huis kopen op Sicilië echt werkt
De waarheid over de Siciliaanse huizen voor 1 euro








Antonia Di Gregorio

Tussen het stof en het puin vond ik een stapel zorgvuldig bewaarde brieven, getuigschriften en juridische documenten. Terwijl ik ze langzaam vertaalde, dook er steeds weer één naam op: Antonia Di Gregorio.
Antonia werd in 1899 geboren in Mazara del Vallo en was lerares en ambtenaar. Ze wijdde haar leven aan het onderwijzen van kinderen op kleine dorpsscholen, vaak in moeilijke omstandigheden en met weinig geld. Door dictatuur, oorlog en de wederopbouw na de oorlog heen bleef ze er voor haar leerlingen zijn.
De papieren vertellen het verhaal van een vrouw die weigerde onzichtbaar te zijn: jaren van verzoekschriften aan Rome, verzoeken om erkenning van haar onbetaalde werk, oproepen om hulp bij het herstel van door bommen beschadigde schoolgebouwen, en haar strijd om na een leven lang dienstbaarheid een bescheiden pensioen te krijgen. Bladzijde na bladzijde zie je haar vastberadenheid, waardigheid en stille kracht.
Hoewel ik nog niet met zekerheid kan zeggen hoe direct Antonia met deze specifieke villa verbonden was, werden haar documenten hier gevonden, tussen de achtergelaten spullen. Of ze nu in dit huis woonde, er vaak op bezoek kwam of nauw verbonden was met de eigenaren: voor mij is haar verhaal deel gaan uitmaken van de ziel van het huis.
Deze plek weer tot leven brengen gaat niet alleen over beton en tegels, het gaat erom mensen als Antonia te eren, wier levens en strijd verweven zijn met de geschiedenis van deze muren.
Wat de documenten tot nu toe onthullen
De papieren die in de villa zijn ontdekt, vertellen niet één helder verhaal, maar samen laten ze een bekend patroon zien uit de geschiedenis van het bouwen op het Siciliaanse platteland.
Wat op dit moment kan worden bevestigd:
De bewaard gebleven papieren doen vermoeden dat het gebouw al bestond vóór de officiële aangifte.
Latere registraties beschrijven en meten de villa, inclusief de kamers binnen.
Er zijn papieren die verband houden met een Italiaanse bouwamnestie. De precieze data en hun betekenis moeten nog worden vergeleken met het volledige dossier van de woning.
Verschillende documenten bevatten gedetailleerde maten van de binnenruimtes en indelingen van kamers die nauw aansluiten op wat tijdens de renovatie is blootgelegd, inclusief muurdiktes, verhoudingen van de indeling en het oorspronkelijk bedoelde gebruik van bepaalde ruimtes.
De documenten die ik tot nu toe heb bekeken, laten geen latere opsplitsing of uitbreiding zien. De overeenkomende maten zijn een intrigerende aanwijzing, al is een vollediger archiefonderzoek nodig voordat de volgorde als vaststaand kan gelden.
Naarmate meer documenten worden vertaald en vergeleken met de gemeentearchieven, wordt dit deel bijgewerkt met duidelijkere data en bevestigde eigendomsoverdrachten.
Mijn buurman
Mijn sterkste levende band tussen het verleden en het heden van de villa woont gewoon naast me.
Mijn bejaarde buurman groeide in deze omgeving op en weet nog dat deze percelen gewoon open velden waren. Over de muur heeft hij verhalen gedeeld over hoe het land werd verdeeld, hoe de olijfbomen werden geplant en hoe de oorspronkelijke eigenaren ervan droomden om van dit perceel een trots familiehuis te maken.
Zijn herinneringen vullen de gaten die de papieren niet kunnen vullen: kleine details, lokale roddels en het gevoel van wat deze plek ooit voor de gemeenschap betekende. Als hij langsloopt voor een praatje terwijl ik aan het werk ben, herinnert me dat eraan dat deze renovatie niet op zichzelf staat, maar deel is van een veel langer verhaal.
Het verhaal van deze villa en mijn eigen verhaal zijn de afgelopen jaren met elkaar verweven geraakt. Wil je meer weten over hoe ik hier überhaupt terechtkwam, dan lees je hier mijn volledige verhaal.

De tijdlijn lezen
De tijdlijn hierboven brengt de voorlopige data uit mijn oorspronkelijke verhaal bij elkaar. De bouw eind jaren 1960, de decennia van bewoning en het begin van de leegstand zijn gebaseerd op de archieven en lokale herinneringen die tot nu toe zijn verzameld. Mijn aankoop in 2024 begint het nieuwe hoofdstuk dat in de renovatieserie wordt vastgelegd.
De papieren van de bouwamnestie horen bij dat langere verhaal, maar ik heb hun precieze datum niet vastgesteld. Ik heb die gebeurtenis ongedateerd gelaten in plaats van haar tussen twee jaartallen te plaatsen alsof de volgorde al bewezen was.
De papieren van Antonia gaan verder terug dan het huis. Haar geboorte in 1899 hoort bij haar levensverhaal en is geen bouwdatum van de villa. Ik weet nog steeds niet precies hoe ze verbonden was met de familie die hier woonde.
Wat de grond zelf zich herinnert
Alles hierboven komt uit documenten, archieven en herinneringen, het soort geschiedenis dat overleeft op papier en in het geheugen van de mensen die haar hebben meegemaakt. Maar hier ligt ook een veel ouder verhaal, geschreven in de grond zelf en niet op een bladzijde.
Toen we als onderdeel van de off-grid systemen voor deze renovatie een grote ondergrondse watertank uitgroeven, stuitten Hugo en ik op steen vol schelpen. Op dat moment leek het een terloopse observatie. Ik grapte dat deze grond ooit onder de zee moest hebben gelegen.
Officiële Siciliaanse regionale geologische onderzoeken van deze kust bevestigen dat dit gesteente op sommige plekken opvallend diep doorloopt, tot meer dan 70 meter dik in het gebied het dichtst bij de villa, en dat de bodem onder de bredere vlakte op het laagste punt tot bijna 50 meter onder zeeniveau zakt. Gegevens van boringen in de buurt leggen hetzelfde vast wat wij met de hand vonden: zand en steen doorspekt met fossiele resten, het samengeperste bewijs van een oude zeebodem die stil ligt onder wat nu droge landbouwgrond, olijfgaarden en stenen muren zijn. De regionale geologische beschrijving noemt de calcareniet van het gebied rond Marsala, een lichte steen met fragmenten van zeeorganismen, en plaatst die afzettingen in het Pleistoceen. Dat maakt de schelpen die we vonden tot een fascinerende aanwijzing voor een landschap dat veel ouder is dan het huis. Het Siciliaanse regionale geologische rapport is de onderzoeksbron die ik volg. Voor achtergrond, zie de uitleg over het Pleistoceen en bioklastisch sediment.
Het rapport beschrijft het bredere gebied en is geen geologisch onderzoek van mijn tuin. Ik zou de schelpen en de precieze plek van de uitgraving moeten laten onderzoeken voordat ik iets precies kan zeggen over hun ouderdom of ontstaan. Ze met de hand vinden tijdens het bouwen van een watertank was genoeg om Hugo en mij even stil te laten staan en anders naar de grond onder onze voeten te laten kijken.
De lichte steen hoort ook bij het karakter van West-Sicilië. Na een dag werken bij de villa herinnert een wandeling door het historische centrum van Mazara me eraan dat steen, gebouwen en de levens daarbinnen bij een veel langer lokaal verhaal horen.
De schelpen zijn bewijs dat het onderzoeken waard is, en geen reden om de tuin een precieze ouderdom toe te kennen. De regionale geologie biedt een nuttige context; vaststellen wat we vonden, zou onderzoek van het materiaal en de ligging ervan vragen. Voor nu is het nog een vondst om vast te leggen naast de papieren en de herinneringen aan het huis.
Meer weten over Sicilië en zijn erfgoed?
Deze villa staat in het hart van West-Sicilië, een streek die door eeuwen mediterrane cultuur is gevormd. Ben je benieuwd naar de geschiedenis, de architectuur en het leven in de kleine plaatsen van het eiland, dan zijn dit een paar handige plekken om verder te kijken:
Officiële toerismewebsite van Sicilië
Weersverwachting voor Mazara del Vallo
Blogartikelen over de Siciliaanse geschiedenis en het leven van nu
Naarmate de renovatie verdergaat, wordt deze pagina bijgewerkt met nieuwe vondsten, van verdere vertalingen van documenten tot informatie uit gemeentearchieven en lokale herinneringen.
Deze geschiedenis doet ertoe. Niet alleen voor deze villa, maar ook om te begrijpen hoe landelijke huizen op heel Sicilië werden gebouwd, bewoond, vergeten en uiteindelijk herontdekt.
Weet jij iets over deze woning of de mensen die ermee verbonden zijn, dan hoor ik dat echt heel graag.
Herken je een naam, herinner je je de villa of weet je iets over de vroegere eigenaren, neem dan contact op. Een vertaalde brief, een herinnering over de tuinmuur of één foto kan het volgende hoofdstuk openen.
Wil je zien wat er gebeurde nadat de sleutels van eigenaar wisselden, bekijk dan de wekelijkse renovatie (Engels), of verken de gidsen over renovatie en off-grid voor het praktische werk erachter.

