Stap 1: vind de plaats in Amerikaanse archieven

Siciliaanse akten worden per plaats bijgehouden, dus je hebt de naam van de comune nodig, niet alleen "Sicilië". De beste bronnen daarvoor zijn Amerikaans:

  • De Ellis Island-database. De Arrival Records Collection van de Statue of Liberty-Ellis Island Foundation is gratis online te doorzoeken. Ze omvat Ellis Island en New York en andere plaatsen van aankomst, zoals Massachusetts, Florida en Californië. Je kunt filteren op laatste woonplaats, wat een dorp kan zijn, en de stichting raadt aan de naam te zoeken zoals die thuis werd gespeld: Giuseppe in plaats van Joseph.
  • Passagierslijsten. De Amerikaanse immigratiedienst USCIS legt uit dat vóór 1 juli 1924 de passagierslijst het officiële bewijs van aankomst is: douanelijsten vanaf 1820 en immigratielijsten vanaf 1892, allebei bij het Nationaal Archief.
  • Naturalisatiestukken. Naturalisaties van 27 september 1906 tot 31 maart 1956 werden in tweevoud opgemaakt, en USCIS bewaart de kopieën (C-files). Je vraagt ze op via het genealogieprogramma van USCIS, te beginnen met een zoekverzoek in de index.
  • Het Nationaal Archief heeft ook een gegevensbestand met 845.368 passagiers die tussen 1855 en 1900 aankwamen, zo'n 99 procent uit Italië of uit een Italiaanse regio zoals Sicilië. In de studiezalen zijn Ancestry en Fold3 gratis.

Je bent niet de enige. Volgens een schatting van de Library of Congress kwamen tussen 1880 en 1920 zo'n vier miljoen immigranten uit Zuid-Italië en Sicilië naar de VS, de meesten tussen 1900 en 1914. Heb je de plaats, zoek hem dan op in Sicilië plaats voor plaats om de provincie te zien, want daaraan herken je het Staatsarchief dat de akten heeft.

Als je familie naar Canada of Australië ging

Archieven in Canada

  • Passagierslijsten. Library and Archives Canada heeft passagierslijsten van 1865 tot 1935: Quebec City en Montreal vanaf 1865, Halifax vanaf 1881, Saint John vanaf 1900, Vancouver en Victoria vanaf 1905. De meeste lijsten tot 1922 kun je op naam doorzoeken in Collection Search van het archief; die van 1925 tot 1935 blader je per microfilm door. Aankomstgegevens na 1935 liggen bij Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC), dus die vraag je daar op.
  • Naturalisatie. Library and Archives Canada heeft een doorzoekbare database van naturalisaties van 1915 tot 1951, uit de lijsten in de Canada Gazette. De meeste staatsburgerschapsgegevens van 1854 tot nu liggen echter bij IRCC, dat ze op verzoek doorzoekt.
  • Pier 21. Via Pier 21 in Halifax kwamen tussen 1928 en 1971 ongeveer een miljoen immigranten aan, na de oorlog veel Italianen. Het museum daar, het Canadian Museum of Immigration at Pier 21, heeft een centrum voor familiegeschiedenis dat helpt de aankomstgegevens van je familie te vinden.

Archieven in Australië

  • Naturalisatie. Het National Archives of Australia heeft naturalisatiedossiers vanaf 1904. Vóór 26 januari 1949 vroegen vrouwen en kinderen van genaturaliseerde mannen meestal niet apart aan, en naturalisatie was nooit verplicht. Vind je geen dossier, dan heeft je voorouder misschien nooit een aanvraag gedaan.
  • Aankomst. De passagiersgegevens van het archief beginnen meestal in 1924, voor Fremantle in 1898. Het archief heeft ook registraties van vreemdelingen uit beide wereldoorlogen en documenten over geassisteerde overtochten (assisted passage) vanaf 1945, waar veel Italiaanse gezinnen van na de oorlog in staan.

Dit zijn dezelfde gegevens waarmee je aantoont of en wanneer een voorouder genaturaliseerd is. Gaat het je om het staatsburgerschap en niet om familiegeschiedenis, lees dan Italiaans staatsburgerschap voor Canadezen en voor Australiërs.

Stap 2: zoek op Antenati, het gratis archiefportaal

Antenati (het woord betekent voorouders) is het portaal van de Italiaanse Staatsarchieven, geopend op 17 december 2011. Het publiceert gratis scans van de registers van de burgerlijke stand die de archieven bewaren. Op Sicilië voerde Ferdinand I, koning der Beide Siciliën, de burgerlijke stand in 1819 in, dus de registers beginnen in 1820.

Zo werkt het:

  1. Kies het Staatsarchief van je provincie (zie de tabel hieronder).
  2. Open de burgerlijke stand (stato civile) en kies plaats en jaar.
  3. Kies het soort akte: geboorten (nati), huwelijken (matrimoni) of overlijdens (morti). Zoek eerst de jaar- of tienjaarsindexen; dat gaat veel sneller dan elke bladzijde lezen.
  4. De akten zijn met de hand in het Italiaans geschreven. Elke akte noemt de ouders, en daarmee heb je de volgende generatie.

Sommige akten zijn ook op naam doorzoekbaar, dankzij vrijwilligers die ze overtikken; wie wil meedoen, heeft een gratis FamilySearch-account nodig. Onthoud: een scan op Antenati heeft geen juridische waarde en geldt niet als uittreksel.

Wat elk Siciliaans archief op Antenati heeft

Ik heb alle negen Siciliaanse Staatsarchieven op Antenati bekeken. Ze hebben allemaal registers online, maar hoeveel verschilt sterk:

Siciliaanse Staatsarchieven op Antenati: wat elk archief bewaart en hoeveel er online staat
ArchiefBewaarde registers burgerlijke standOnline (status volgens Antenati)
Agrigento (met de afdeling Sciacca)1820 tot 1865Volledig
Caltanissetta1820 tot 1930Volledig
Catania1820 tot 1893Volledig
Enna1820 tot 1960Gedeeltelijk
Messina1820 tot 1865Volledig
PalermoVanaf 1820Gedeeltelijk
RagusaVanaf 1820Gedeeltelijk
Siracusa1820 tot 2000 voor de genoemde plaatsenVolledig
Trapani1820 tot 1928Volledig
  • Agrigento: Het archief bewaart ook lijsten van dienstplichtige mannen geboren tussen 1840 en 1923, voor 44 gemeenten.
  • Caltanissetta: Tweede exemplaren van de registers.
  • Catania: De stad Catania alleen 1841 tot 1865; verschillende plaatsen, waaronder Caltagirone en Vizzini, ontbreken na 1865; plaatsen in de huidige provincie Enna gingen in 2013 naar Enna; aparte registers voor vondelingen.
  • Enna: Plaatsen in de vroegere districten Piazza Armerina en Nicosia.
  • Messina: De bijlagen (allegati) ontbreken bijna helemaal.
  • Palermo: De eigen registers van het archief van 1820 tot 1865, met tienjaarsindexen voor de stad. De registers van de gemeenten, door FamilySearch gedigitaliseerd, staan ook op Antenati, als "Stato civile della Restaurazione (registri dei Comuni)" en "Stato civile italiano (registri dei Comuni)".
  • Ragusa: Alleen 1900 tot 1911 staat al online.
  • Siracusa: Welke jaren voor jouw plaats online staan, zie je in de registerzoekfunctie van het portaal. De afdeling Noto heeft eigen registers, 1820 tot 1899.
  • Trapani: Burgerlijke stand (atti dello stato civile).

Het Staatsarchief van Palermo bewaart ook de riveli di anime e beni, een reeks tellingen van personen en bezit van 1548 tot 1800. Daarmee kom je vóór 1820, maar ze werden niet elk jaar gehouden, en Palermo, Messina en Catania waren vrijgesteld.

Stap 3: FamilySearch

FamilySearch is gratis, werkt zonder winstoogmerk en wordt gefinancierd door De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Voor Sicilië is het de belangrijke tweede stop, omdat je er de indexen op naam kunt doorzoeken en het naast Antenati eigen collecties heeft.

  • De collectie Italy, Palermo, Civil Registration (State Archive), 1820 tot 1947 is de moeite waard als je familie uit de provincie Palermo komt.
  • Het Staatsarchief van Palermo legt op Antenati uit dat FamilySearch de registers van de gemeenten heeft gedigitaliseerd en dat ze daar zijn gepubliceerd als de reeksen "Stato civile della Restaurazione (registri dei Comuni)" en "Stato civile italiano (registri dei Comuni)".
  • De FamilySearch-wiki voor Sicilië noemt ook collecties riveli. Voor sommige scans bij FamilySearch gelden beperkingen, en een paar zijn alleen te bekijken in een FamilySearch Center of aangesloten bibliotheek.

Voor de meeste scans heb je een gratis account nodig. Zoek eerst op naam en blader daarna door de scans van plaats en jaar als de index niet vindt wat je zoekt.

Stap 4: schrijf de gemeente aan

Voor alles na de jaren die online staan, en voor elke akte die je officieel wilt gebruiken, heb je de instantie nodig die het origineel heeft. Volgens Antenati geeft het Staatsarchief gewaarmerkte afschriften van zijn eigen akten af, tegen zegelrecht, terwijl het bevolkingsregister (anagrafe) en de eigen registers van de burgerlijke stand bij de comune liggen. Antenati raadt aan contactgegevens van gemeenten te zoeken via ANCI, de vereniging van Italiaanse gemeenten, of comuni-italiani.it.

Een korte, beleefde e-mail in het Italiaans werkt het best, bijvoorbeeld:

Gentile Ufficio di Stato Civile, sto ricostruendo la storia della mia famiglia e vi chiedo cortesemente una copia integrale dell'atto di nascita di [nome e cognome], nato a [comune] il [data], figlio di [padre] e di [madre]. Vi ringrazio e resto a disposizione per eventuali costi.

Daarmee vraag je de burgerlijke stand om een volledig afschrift van de geboorteakte van een bepaalde persoon, met datum en ouders, en bied je aan eventuele kosten te betalen. Geef zoveel mogelijk details: een precieze vraag is voor een klein kantoor veel makkelijker te beantwoorden.

Verzamel je akten voor een Italiaans paspoort, kijk dan eerst of je nog in aanmerking komt: sinds 2025 is een overgrootouder niet meer genoeg, en werd je grootouder Amerikaan en behield hij of zij die nationaliteit tot aan het overlijden, dan is de route via de grootouder meestal gesloten. In mijn gids Italiaans staatsburgerschap via afstamming staan de regels: welke documenten tellen en hoe ze gewaarmerkt en vertaald moeten worden.

Stap 5: bezoek de plaats van je voorouders

Een rustig straatje met oude stenen huizen in een klein Siciliaans dorp

In de straat staan waar je overgrootmoeder geboren werd, maakt indruk. Met een paar dingen haal je veel meer uit je bezoek:

  • Mail de gemeente vooraf en zeg wat je zoekt. Kleine gemeentehuizen hebben soms maar korte openingstijden.
  • Neem kopieën mee van alles wat je gevonden hebt, met aktenummers en jaren.
  • Ga ook naar de parochiekerk. Doopregisters zijn ouder dan de burgerlijke stand: het Concilie van Trente schreef ze vanaf 1563 voor.
  • Vraag rond. In een klein dorp staat je achternaam misschien nog op deurbellen.

Rijd je niet zelf, kijk dan vóór je boekt hoe je er komt, en lees Sicilië zonder auto. En is je achternaam tot nu toe je enige aanwijzing, begin dan met Siciliaanse achternamen en wat ze betekenen.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik Siciliaanse geboorteakten online?

Op Antenati, het gratis portaal van de Italiaanse Staatsarchieven, en op FamilySearch, dat ook gratis is. De Siciliaanse registers van geboorten, huwelijken en overlijdens beginnen in 1820 en worden per gemeente bijgehouden, dus je hebt eerst de naam van de gemeente nodig. Antenati ordent ze per provincie, onder het Staatsarchief. Hoeveel er online staat, verschilt per provincie, en de scans zijn alleen voor onderzoek, niet voor officieel gebruik.

Hoe vind ik mijn voorouder in de Ellis Island-gegevens?

Doorzoek de Arrival Records Collection van de Statue of Liberty-Ellis Island Foundation, die gratis online is en ook andere Amerikaanse plaatsen van aankomst omvat. Gebruik de Italiaanse vorm van de voornaam, zoals Giuseppe in plaats van Joseph, en het geschatte jaar van aankomst. Het gegeven kan de laatste woonplaats noemen, vaak precies het dorp dat je nodig hebt voor de Italiaanse registers.

Is Antenati gratis?

Ja. Antenati, het portaal van de Italiaanse Staatsarchieven, is gratis. De scans zijn alleen voor onderzoek en hebben geen juridische waarde; gewaarmerkte afschriften komen tegen zegelrecht van het Staatsarchief dat het origineel bewaart.

Staan Siciliaanse akten op Antenati?

Ja. Alle negen Siciliaanse Staatsarchieven staan op Antenati, maar de dekking verschilt. Antenati noemt de digitalisering bij zes ervan volledig, onder meer bij Trapani (burgerlijke stand van 1820 tot 1928) en Caltanissetta (tot 1930), en bij Enna, Palermo en Ragusa gedeeltelijk (Ragusa heeft nog maar 1900 tot 1911 online). Palermo heeft een mix van de registers van het archief en de eigen exemplaren van de gemeenten.

Hoe vind ik mijn Siciliaanse voorouders?

Vind eerst de plaats, uit passagierslijsten of naturalisatiestukken. Doorzoek daarna de registers van de burgerlijke stand van die plaats vanaf 1820 op Antenati en FamilySearch. Voor latere akten of gewaarmerkte afschriften schrijf je de gemeente of het Staatsarchief aan.

Sinds wanneer is er op Sicilië een burgerlijke stand?

Ferdinand I, koning der Beide Siciliën, voerde de burgerlijke stand in 1819 in, en de registers beginnen in 1820. Daarvoor zijn de belangrijkste bronnen de parochieregisters (het Concilie van Trente schreef doopregisters voor vanaf 1563) en op sommige plaatsen de riveli.

Kan ik scans van Antenati gebruiken voor het Italiaanse staatsburgerschap?

Nee. Volgens Antenati hebben de scans geen juridische waarde en kunnen ze niet voor het staatsburgerschap worden gebruikt. Je hebt gewaarmerkte afschriften nodig van het Staatsarchief dat het origineel bewaart of van de gemeente.

Is FamilySearch gratis?

Ja. FamilySearch is gratis, werkt zonder winstoogmerk en wordt gefinancierd door De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Voor de meeste scans heb je een gratis account nodig, en een paar scans zijn alleen in een FamilySearch Center of aangesloten bibliotheek te zien.

Bronnen en kleine lettertjes

Bronvermelding

Foto: Vincezam, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Foto: Val Vesa, Unsplash-licentie, via Unsplash.