Wat moet er wettelijk op een honingetiket staan?
Honing valt in de EU en het Verenigd Koninkrijk onder dezelfde oorspronkelijke wet, Richtlijn 2001/110/EG van de Raad, die het VK vóór de brexit in eigen regels heeft overgenomen. Naast de algemene etiketregels voor levensmiddelen (naam, nettogewicht, houdbaarheidsdatum, partijnummer, naam en adres van het bedrijf) moet een honingetiket vermelden:
- De productnaam. Meestal gewoon “honing”, maar sommige soorten moeten hun volledige wettelijke naam dragen (zie de tabel hieronder).
- Het land of de landen van herkomst waar de honing is geoogst. Niet waar hij is verpakt. Een pot die in Italië of Engeland is gevuld, kan honing van een ander continent bevatten.
- “Uitsluitend bestemd om te koken” naast de naam, als het om bakkershoning gaat.
De wet beschermt ook wat er in de pot zit. Aan honing mag niets worden toegevoegd, en niets wat eigen is aan honing, zoals stuifmeel, mag worden verwijderd, behalve waar dat niet te vermijden is bij het verwijderen van vreemde stoffen. Behalve bakkershoning mag honing niet zo sterk worden verhit dat de natuurlijke enzymen worden vernietigd of grotendeels onwerkzaam worden, en meestal mag hij hooguit 20% water bevatten.
Wat betekent “mengsel van EU- en niet-EU-honing”?
Het betekent dat de pot een mengsel is van honing uit minstens één EU-land en minstens één land buiten de EU, en verder niets. Welke landen en in welke verhouding, hoor je niet. Een pot met dit etiket kan voor 95% uit één niet-EU-land komen met een lepel Europese honing erbij, of andersom.
Tot juni 2026 stond het EU-recht voor mengsels drie vage zinnen toe: “mengsel van EU-honing”, “mengsel van niet-EU-honing” en “mengsel van EU- en niet-EU-honing”. Sommige landen, waaronder Italië, eisten al meer voor honing die op hun grondgebied werd verpakt, maar het grootste deel van de EU niet. Door die zinnen wisten zoveel kopers niet waar hun honing vandaan kwam, en daarom zijn mengsels een geliefde route voor fraude, die ik behandel in echte honing herkennen.
Je ziet de oude tekst nog een tijdje. Potten die vóór 14 juni 2026 zijn geëtiketteerd of in de handel gebracht, mogen worden verkocht tot de voorraad op is, en in het VK is een vergelijkbare zin nog steeds toegestaan.
Wat zijn de nieuwe EU-regels voor honingetiketten vanaf juni 2026?
Richtlijn (EU) 2024/1438, onderdeel van de herziene “ontbijtrichtlijnen”, heeft de herkomstregel voor honing herschreven. Lidstaten moesten haar uiterlijk in december 2025 omzetten, en ze geldt sinds 14 juni 2026. De kernpunten uit de tekst op EUR-Lex:
- Elk land van herkomst moet worden genoemd als de honing uit meer dan één land komt, in aflopende volgorde van het aandeel in gewicht.
- Elk land krijgt zijn percentage. Een typisch etiket luidt nu bijvoorbeeld “Spanje 60%, Oekraïne 30%, Italië 10%”.
- Het moet in het hoofdgezichtsveld staan, de kant van de verpakking die je het eerst ziet, niet weggestopt op de achterkant.
- Er geldt een marge van 5% per aandeel, gecontroleerd aan de hand van de traceerbaarheidsgegevens van de verpakker.
- Verpakkingen onder 30 g, zoals de kleine porties in hotels en cafés, mogen tweeletterige landcodes gebruiken (IT, ES, UA) in plaats van volledige namen.
- Een nationale optie voor grote mengsels: bij meer dan vier landen waarvan de vier grootste samen meer dan 50% van het mengsel vormen, mag een lidstaat percentages alleen voor die vier verplichten; de rest wordt zonder percentage in aflopende volgorde genoemd. Italië heeft die optie gebruikt maar aangescherpt: daar moeten de vier grootste samen meer dan 60% zijn.
Italië heeft de richtlijn ingevoerd met wetsbesluit nr. 207 van 30 december 2025, dus een pot die sinds juni 2026 in Italië is gevuld, hoort de volledige uitsplitsing te tonen.
Wat zijn de Britse regels voor het land van herkomst van honing?
Het VK heeft de EU-wijziging van 2024 niet overgenomen. In Engeland staan de regels in The Honey (England) Regulations 2015, met vergelijkbare regels in Wales, Schotland en Noord-Ierland. Sinds een wijziging in 2021 zegt artikel 17 van de Engelse regels dat bij honing uit meer dan één land de landen “mogen worden vervangen door de vermelding ‘blend of honeys from more than one country’ of vergelijkbare woorden”. Daarom staat op Britse supermarktpotten nog steeds een vage zin, vaak met een Britse bedrijfsnaam en een Union Jack, ook als er geen druppel in Groot-Brittannië is geoogst.
Noord-Ierland is de uitzondering: onder het Windsorkader volgt het voor levensmiddelen zoals honing de EU-regels, dus daar wordt de nieuwe landenlijst verwacht. Koop je honing in Groot-Brittannië en wil je weten waar hij vandaan komt, kijk dan naar één genoemd land, liever nog een streek of een imker met naam. De Engelse regel zelf lees je op legislation.gov.uk.
Welke honingnamen zijn wettelijk vastgelegd?

Deze namen hebben in de EU en het VK een wettelijke betekenis. De meeste mogen op de pot worden ingekort tot “honing”, maar raathoning, brokhoning, gefilterde honing en bakkershoning moeten hun volledige naam gebruiken.
| Naam op het etiket | Wat het wettelijk betekent |
|---|---|
| Bloemenhoning of nectarhoning | Gemaakt van de nectar van bloemen |
| Honingdauwhoning | Vooral gemaakt van de zoete uitscheiding van plantenzuigende insecten of van plantensappen; donker en moutig, in Italië “melata” |
| Raathoning | Honing in vers gebouwde raten zonder broed, verkocht als hele verzegelde raten of stukken daarvan |
| Brokhoning (raatbrokken in honing) | Vloeibare honing met een of meer stukken raathoning in de pot |
| Lekhoning, slingerhoning of pershoning | Hoe de honing uit de raat kwam: door uitdruppen, slingeren of persen; bij persen is lichte verwarming tot hooguit 45°C toegestaan |
| Gefilterde honing | Zo fijn gefilterd dat het meeste stuifmeel is verwijderd; mag geen bloem- of streeknaam dragen |
| Bakkershoning | Voor industrie en keuken; mag vreemd smaken, gegist zijn of oververhit; moet “uitsluitend bestemd om te koken” vermelden |
Gefilterde honing en bakkershoning mogen niet naar bloem, streek of kwaliteit worden omschreven. Noemt een pot een bloem of een plaats, dan kan hij wettelijk geen van beide zijn.
Wat betekenen rauw, puur, natuurlijk en koud geslingerd op honing?
Geen van deze woorden is in het honingrecht van de EU of het VK gedefinieerd. Ze zijn niet zinloos, maar het is een bewering van de producent, geen wettelijke categorie.
- Rauw: meestal honing die alleen is gezeefd, niet verwarmd boven kasttemperatuur en niet fijn gefilterd. Niemand controleert een vaste temperatuur. Wat rauwe honing is, leg ik uit in rauwe honing tegenover supermarkthoning.
- Puur en natuurlijk: alle honing moet al pure honing zonder toevoegingen zijn, dus deze woorden voegen niets toe aan wat de wet al eist.
- Ongepasteuriseerd: honing wordt niet gepasteuriseerd zoals melk, maar veel handelshoning wordt verwarmd zodat hij vloeit en trager kristalliseert. “Ongepasteuriseerd” suggereert dat hij weinig is verhit; het is geen vaste norm.
- Koud geslingerd of koud geperst: een beschrijving van de methode. De enige temperatuur in de wet is de grens van 45°C voor geperste honing.
- Crèmehoning of gestuurd gekristalliseerd: honing die bewust fijn is gekristalliseerd. Geen wettelijke soort en geen teken dat er iets mis is; waarom honing kristalliseert legt uit hoe dat gaat.
- Biologisch: de uitzondering. Dat is een beschermde term, en de pot hoort de code van de controleorganisatie en in de EU het groene bladlogo te dragen.
Wat betekent een bloemnaam op honing?
Een bloem- of plantnaam, zoals oranjebloesem, acacia, tijm, kastanje of eucalyptus, mag alleen worden gebruikt als de honing geheel of hoofdzakelijk van die bron komt en de smaak en de fysische en microscopische kenmerken ervan heeft. De wet noemt geen vast percentage. Laboratoria beoordelen het met stuifmeelanalyse, kleur, geur en smaak, en sommige planten leveren van nature weinig stuifmeel, wat het oordeel lastiger maakt.
Een plaatsnaam is strenger. Een regionale, territoriale of topografische naam, zoals een Italiaanse regio of een dal, mag alleen als de honing volledig van daar komt. Beschermde namen zoals de Italiaanse DOP-honingen (bijvoorbeeld Miele della Lunigiana en Miele delle Dolomiti Bellunesi) gaan verder, met eigen regels voor gebied en werkwijze.
Hier op West-Sicilië zie je op markten bloemnamen als zagara (citrusbloesem), sulla, timo (tijm), eucalipto en carrubo (johannesbrood). De bloemen achter Siciliaanse honing geven die namen hun betekenis; een aparte gids over oranjebloesemhoning behandelt de bekendste.
Hoe lees je een Italiaans honingetiket?
Een paar Italiaanse woorden staan in Italië op bijna elke pot:
- Millefiori: “duizend bloemen”, een meerbloemige of wilde-bloemenhoning van alles wat in bloei stond. Geen wettelijke soort, maar vaak de beste uitdrukking van een plek.
- Miele italiano of 100% italiano: volledig in Italië geoogst. Onder de nieuwe regels moet een mengsel in plaats daarvan zijn percentages tonen, zoals “Italia 70%, Spagna 30%”.
- Miscela di mieli originari e non originari dell’UE: de Italiaanse versie van “mengsel van EU- en niet-EU-honing”, op nieuwe voorraad nu vervangen door een landenlijst. Je ziet ook kortere vormen zoals “Paesi UE e non UE”.
- Paese d’origine, raccolto in: land van herkomst, geoogst in.
- Melata: honingdauwhoning; miele in favo is raathoning; miele per uso industriale is bakkershoning.
- Miele vergine integrale, crudo, grezzo: verschillende manieren om rauw of onbewerkt te zeggen. Net als “rauw” in het Nederlands zijn het marketingwoorden.
- Prodotto e confezionato da: geproduceerd en verpakt door, gevolgd door de producent; alleen confezionato da wijst vaak op een verpakker, niet op een imker.
Volgens de Italiaanse wet staan imkers in het nationale bijenregister, en veel kleine producenten zetten hun imkercode op de pot. Hoe dat register werkt, staat in mijn gids over bijen houden in Italië.
Waar let je op bij het kopen van honing?
- Eerst de landenlijst. Eén land is het eenvoudigst. In de EU hoort een mengsel nu landen en percentages te noemen; in het VK zegt een vage mengselzin bijna niets.
- Een streek, plaats of imker met naam. Een plaatsnaam moet voor 100% van die plek zijn en is daardoor een sterkere bewering dan een bloem.
- “Geproduceerd door” in plaats van alleen “verpakt door”. Een imker die de honing zelf heeft gemaakt, kun je makkelijker vertrouwen en vragen stellen.
- Een partijnummer en liefst een oogstjaar of seizoen. Honing verandert per seizoen, en een goede producent is daar trots op.
- De wettelijke soort. “Gefilterde honing” of “bakkershoning” op tafelhoning betekent dat hij voor de industrie is gemaakt.
- Zie “rauw”, “puur” en “natuurlijk” als een belofte om na te gaan, niet als bewijs. Vraag de producent wat hij ermee bedoelt.
Eén regel voor voedselveiligheid geldt wat er ook op het etiket staat: geef geen honing, rauw of verhit, aan een baby jonger dan 12 maanden, vanwege het risico op zuigelingenbotulisme. Hoe honing überhaupt ontstaat, lees je in hoe bijen honing maken, vanaf de bloem.
Waarom ik honingetiketten nu anders lees
Voordat ik bijen hield, kocht ik honing op kleur en prijs. Na een eerste jaar met kasten bij Mazara del Vallo, waarin de bijen een hete, droge zomer lang alleen verzamelden wat ze nodig hadden om te overleven, begrijp ik waarom echte honing schaars is en mengsels goedkoop. Dat is geen reden om elk mengsel te mijden. Het is een reden om te willen dat het etiket de waarheid vertelt, en de EU-regels van 2026 maken dat voor het land van herkomst eindelijk mogelijk.
Mijn eerste jaar met de bijen, en wat de Siciliaanse zomer met de dracht doet, staat in imkeren op Sicilië: mijn eerste jaar.
Veelgestelde vragen
Moet op honing staan uit welk land hij komt?
Ja. In de EU en het VK moet elk honingetiket het land noemen waar de honing is geoogst. In de EU moet een mengsel sinds 14 juni 2026 elk land met zijn percentage noemen; in het VK mag een mengsel nog steeds “blend of honeys from more than one country” of iets vergelijkbaars vermelden.
Mag “mengsel van EU- en niet-EU-honing” nog?
Niet op honing die vanaf 14 juni 2026 in de EU wordt geëtiketteerd, al mag oudere voorraad worden verkocht tot die op is. In het VK is een vage mengselzin nog steeds toegestaan, nu meestal “blend of honeys from more than one country”.
Moeten kleine honingporties de landen vermelden?
Ja, maar in de EU mogen verpakkingen onder 30 g tweeletterige landcodes zoals IT of ES gebruiken in plaats van volledige landnamen.
Is rauwe honing wettelijk gedefinieerd?
Nee. Het honingrecht van de EU en het VK definieert “rauw” niet. Meestal gaat het om honing die alleen is gezeefd en niet boven kasttemperatuur is verwarmd, maar het is de eigen omschrijving van de producent, dus vraag wat hij bedoelt.
Wat is het verschil tussen raathoning en brokhoning?
Raathoning wordt verkocht als hele verzegelde raten of stukken raat. Brokhoning, ook raatbrokken in honing genoemd, is vloeibare honing in een pot met een of meer stukken raathoning erin. Beide zijn wettelijke namen.
Wat betekent bakkershoning?
Honing voor industrie of keuken die vreemd mag smaken of ruiken, gegist mag zijn of oververhit. Hij moet worden aangeduid als “uitsluitend bestemd om te koken” en mag geen bloem- of streeknaam dragen.
Hoeveel oranjebloesem moet er in oranjebloesemhoning zitten?
De wet noemt geen vast percentage. De honing moet geheel of hoofdzakelijk van oranjebloesem komen en de smaak en fysische en microscopische kenmerken ervan hebben, wat laboratoria controleren met stuifmeelanalyse en proeven.
Wat betekent millefiori op Italiaanse honing?
“Duizend bloemen”: een meerbloemige of wilde-bloemenhoning van alles wat in bloei stond. Geen wettelijke soort, en de smaak verschilt per plek en per seizoen.
Bronnen en kleine lettertjes
- EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1438, nieuwe herkomstregels voor honingmengsels
- EUR-Lex: Richtlijn 2001/110/EG inzake honing (definities en samenstelling)
- EUR-Lex: samenvatting van de EU-etiketregels voor honing (Engels)
- legislation.gov.uk: The Honey (England) Regulations 2015
- NHS: botulisme, ook bij zuigelingen
Dit is een begrijpelijke uitleg van de etiketregels zoals ze in november 2026 gelden, geen juridisch advies; producenten moeten de actuele nationale tekst controleren.
Bronvermelding
Foto: Matthias Münning, Unsplash-licentie, via Unsplash.
Foto: Spyros Skareas, Unsplash-licentie, via Unsplash.

