Wat is een permesso di soggiorno, en wie heeft er een nodig?

De permesso di soggiorno is het document waarmee een buitenlander in Italië mag verblijven, onder de voorwaarden van de Italiaanse wet. Hij wordt afgegeven door de questura, het provinciale hoofdbureau van politie, van de provincie waar je woont. Ben je geen burger van een EU-land en blijf je langer dan drie maanden, dan heb je er een nodig. Wie voor een bezoek, zaken, toerisme of studie hooguit drie maanden komt, niet.

Dat geldt voor de meeste lezers van deze site die hierheen verhuizen: Amerikanen, Canadezen, Australiërs en Britten die na de Brexit kwamen. Het helpt om drie stappen uit elkaar te houden, want ze lopen makkelijk door elkaar:

  • Het visum, dat je vóór je reis bij het Italiaanse consulaat krijgt. Wie van eigen inkomen leeft, heeft meestal het visum voor keuzeverblijf nodig.
  • De permesso di soggiorno, die je na aankomst in Italië aanvraagt. Daar gaat deze pagina over.
  • De inschrijving bij de comune (iscrizione anagrafica), waarmee je in het bevolkingsregister van de gemeente komt. Mijn gids over je inschrijven als inwoner op Sicilië behandelt die stap.

EU-burgers hebben geen permesso nodig; zij schrijven zich direct in bij de comune. Britten die al vóór 1 januari 2021 in Italië woonden, zitten weer in een andere situatie, daarover verderop meer.

De termijn van 8 werkdagen, en de volgorde van de stappen

De Italiaanse immigratiewet zegt dat je de vergunning binnen acht werkdagen na aankomst in Italië moet aanvragen bij de questore van de provincie waar je bent. De Polizia di Stato en de mededeling van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken voor houders van een visum voor lang verblijf zeggen hetzelfde. Acht werkdagen gaan snel als je ook sleutels ophaalt en een supermarkt zoekt, dus zorg dat je papieren klaarliggen voordat je vliegt.

De gebruikelijke volgorde voor een niet-EU-burger die naar Sicilië verhuist.
StapWaarWanneer
Codice fiscaleHet Italiaanse consulaat, de Agenzia delle Entrate, of de questura of het Sportello Unico als je de vergunning aanvraagtLiefst voordat je een huurcontract tekent of het visum aanvraagt
Visum voor lang verblijfHet Italiaanse consulaat voor waar je woontVóór je reis
Permesso di soggiornoEen postkantoor met Sportello Amico (of, afhankelijk van de vergunning, de questura of het Sportello Unico)Binnen 8 werkdagen na aankomst
Vingerafdrukken en fotoDe vreemdelingendienst van je questuraOp de datum in je afsprakenbrief
Inschrijving (anagrafe)Je comuneZodra je de vergunning hebt, of het ontvangstbewijs van het postkantoor

De codice fiscale, het fiscale nummer dat je identificeert op contracten en formulieren, komt meestal eerst, omdat je hem nodig hebt om een huurcontract te tekenen. Heb je er nog geen, dan legt het Italiaanse consulaat in Los Angeles uit dat buitenlanders die een vergunning aanvragen er in Italië een kunnen krijgen van het Sportello Unico per l'Immigrazione bij de prefectuur of van de questura. De codice fiscale-calculator laat zien hoe de jouwe is opgebouwd.

Voor de hele verhuizing op volgorde, vanaf de eerste afspraak bij het consulaat, zie mijn gidsen over verhuizen naar Sicilië vanuit de VS, vanuit Canada en vanuit Australië.

Postkantoor of questura: waar vraag je aan?

Dat hangt af van de reden van je vergunning. De mededeling van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken voor houders van een visum voor lang verblijf noemt drie routes:

  • Bij het postkantoor, met het pakket, voor keuzeverblijf, studie, werk als zelfstandige, missie, religieuze redenen, stages en beroepsopleiding. De eigen lijst van Poste Italiane met vergunningen die via het postkantoor lopen, noemt ook gezin, werk en onderzoek, al niet elk type voor elke soort aanvraag.
  • Eerst bij het Sportello Unico per l'Immigrazione (SUI) van de prefectuur, als je kwam met een visum voor werk in loondienst, onderzoek, gezinshereniging of vrijwilligerswerk. Daar ga je heen voordat je het pakket opstuurt.
  • Persoonlijk bij de vreemdelingendienst van de questura in een paar gevallen, zoals medische behandeling en het working holiday-visum.

Poste Italiane voegt eraan toe dat gezinsleden van Italianen of EU-burgers die zelf geen EU-burger zijn, kunnen kiezen tussen het postkantoor en de questura. Weet je niet zeker wat voor jou geldt, dan kan de vreemdelingendienst van de questura van je provincie het je vertellen.

Het gele pakket van het postkantoor: wat erin moet

Het pakket is een papieren set met een gele band en instructies erin, gratis bij elk postkantoor. Poste Italiane geeft één pakket per persoon mee, op vertoon van een identiteitsbewijs of je huidige vergunning. Je vult het in en levert het in, in een open envelop, bij een postkantoor met een Sportello Amico-loket; niet elk filiaal heeft er een. Het dichtstbijzijnde vind je, en een tijd boek je, met de functie Cerca Ufficio e prenota op poste.it of in de app van Poste Italiane, en op het Portale Immigrazione kun je de gegevens voor je ontvangstbewijs vooraf invullen.

Volgens Poste Italiane neem je mee:

  • je paspoort of een gelijkwaardig identiteitsbewijs, zodat het loket je kan identificeren;
  • A4-kopieën van de paspoortpagina's met je persoonsgegevens en van de pagina's met je in- en uitreisvisa;
  • het betalingsbewijs van de bollettino (zie de kosten hieronder);
  • A4-kopieën van de andere documenten die jouw soort vergunning vraagt;
  • bij verlenging, bijwerking of omzetting een kopie van je huidige vergunning.

Voor keuzeverblijf vraagt een documentenlijst op de questure-site van de Polizia di Stato om een kopie van elke paspoortpagina met persoonsgegevens, visa en stempels, en een bewijs dat je voldoende middelen hebt om van te leven. De Polizia di Stato noemt ook vier identieke, recente pasfoto's bij wat je voor een vergunning nodig hebt, dus heb ze bij je. Het zegel van € 16 gaat op de aanvraag.

Zie je tegen de formulieren op? Volgens Poste Italiane helpen sommige comuni en patronati (de adviesbureaus van vakbonden en verenigingen) je gratis met invullen en geven ze je een kopie in een gesloten envelop. In een klein Siciliaans stadje is dat vaak de vriendelijkste weg.

Wat kost een permesso di soggiorno?

Er zijn drie betalingen. De bollettino is één stortingsbewijs per aanvrager, waarin de € 30,46 voor het maken van de elektronische kaart wordt opgeteld bij een bijdrage die afhangt van hoe lang de vergunning geldt. Die bijdragen zijn op 5 mei 2017 bij decreet vastgesteld door het ministerie van Economie en Financiën samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Kosten per volwassen aanvrager, volgens Poste Italiane en de Polizia di Stato.
WatHoeveelWaar je betaalt
Marca da bollo (zegel)€ 16Bij een tabaccheria of een ander verkooppunt
Bollettino, vergunning van meer dan 3 maanden tot 1 jaar€ 70,46 (€ 30,46 kaart plus € 40)Bij het postkantoor
Bollettino, vergunning van meer dan 1 tot 2 jaar€ 80,46 (€ 30,46 kaart plus € 50)Bij het postkantoor
Bollettino, EU-vergunning voor langdurig ingezetenen€ 130,46 (€ 30,46 kaart plus € 100)Bij het postkantoor
Servicekosten van het postkantoor€ 30Aan het Sportello Amico-loket als je het pakket inlevert

Een eerste vergunning tot een jaar kost dus in totaal € 116,46, een tot twee jaar € 126,46. Volgens de Polizia di Stato betaalt niemand onder de 18 de bijdrage, en ook niet voor een duplicaat, een bijwerking of een omzetting van een geldige vergunning.

De ricevuta: het ontvangstbewijs dat je legaal houdt

Als je het pakket inlevert, geeft het postkantoor je een ontvangstbewijs, de ricevuta. Bewaar het bij je paspoort, want tot de kaart klaar is, laat het zien dat je op tijd hebt aangevraagd. Volgens Poste Italiane mag je ermee in Italië blijven zolang de aanvraag loopt: bij een eerste vergunning samen met je paspoort, bij een verlenging samen met de aflopende vergunning.

  • Er staan een gebruikersnaam en wachtwoord op waarmee je je aanvraag volgt op het Portale Immigrazione, van de acceptatie tot Poste Italiane er klaar mee is.
  • De comune accepteert het voor je inschrijving als inwoner, dus je hoeft niet op de kaart te wachten voordat je naar de anagrafe gaat.
  • De Polizia di Stato zegt dat een ontvangstbewijs voor een eerste vergunning voor werk in loondienst, werk als zelfstandige of gezinshereniging dezelfde rechten geeft als de vergunning zelf, en dat je, terwijl je op een eerste werkvergunning wacht, mag werken tenzij de autoriteiten je laten weten dat er een bezwaar is.

Poste Italiane heeft ook een gratis nummer, 800.200.309, van maandag tot zaterdag van 8.00 tot 20.00 uur behalve op feestdagen, voor de adressen van postkantoren en de stand van aanvragen die via het postkantoor zijn gedaan.

Je afspraak bij de questura op Sicilië

Samen met het ontvangstbewijs krijg je een brief met de datum, het tijdstip en de plaats van je afspraak bij de questura. Kan het postkantoor die niet meteen vastleggen, dan volgen de gegevens volgens Poste Italiane per aangetekende brief naar het Italiaanse adres in je aanvraag, dus zorg dat je naam op de brievenbus staat. Bij de afspraak controleert de questura je aanvraag en neemt je foto en vingerafdrukken af (rilievi fotodattiloscopici); zonder die kan de kaart niet worden afgegeven.

Sicilië heeft negen provincies, en elk heeft een eigen questura in de provinciehoofdstad. De jouwe is die van de provincie waar je woont, niet de dichtstbijzijnde grote stad. Voor mij in het westen is dat Trapani.

De negen questure van Sicilië, met hun pagina's op de site van de Polizia di Stato, waar elk zijn mededelingen en openingstijden plaatst.
ProvincieQuestura
AgrigentoQuestura di Agrigento
CaltanissettaQuestura di Caltanissetta
CataniaQuestura di Catania
EnnaQuestura di Enna
MessinaQuestura di Messina
PalermoQuestura di Palermo
RagusaQuestura di Ragusa
SyracuseQuestura di Siracusa
TrapaniQuestura di Trapani

Neem je paspoort, het ontvangstbewijs, de afsprakenbrief en kopieën van alles wat je hebt opgestuurd mee. Vraag je een vergunning van minstens een jaar aan, dan teken je volgens de Polizia di Stato ook een integratieovereenkomst met de Italiaanse staat, met integratiedoelen die je haalt zolang de vergunning geldt.

De elektronische kaart, en hoe lang het duurt

Sinds 11 december 2006 is de vergunning een elektronische chipkaart, gemaakt door de staatsdrukkerij (Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato) nadat de questura je heeft geïdentificeerd. Er staan je naam en gegevens op, je foto, nummer en soort document, de datum van afgifte en van verval, je codice fiscale en de reden van je verblijf, en hij bevat je vingerafdrukken. Kinderen onder de 18 krijgen een eigen kaart.

Volgens de Polizia di Stato duurt de afgifte of verlenging van de elektronische vergunning gemiddeld 60 dagen vanaf de datum van de aanvraag. Of de jouwe klaar is, check je via de onlinedienst van de Polizia di Stato, die je ook de naam en het adres geeft van het kantoor waar je hem ophaalt.

Hoe lang de vergunning geldt, volgt volgens de Polizia di Stato je inreisvisum. Als voorbeelden noemt ze tot een jaar voor een studie of beroepsopleiding, en tot drie jaar voor werk als zelfstandige, vast werk in loondienst en gezinshereniging.

Soorten permesso: keuzeverblijf, gezin, werk en studie

De vergunning wordt afgegeven voor de reden op je visum, en die reden bepaalt de route, de documenten en wat je mag doen.

  • Keuzeverblijf. Voor mensen die van eigen inkomen leven en in Italië niet werken. Je vraagt hem aan met het pakket van het postkantoor, met een bewijs van voldoende middelen. De consulaten, en wat ze vragen, staan in mijn gids over het visum voor keuzeverblijf.
  • Gezin. Gezinshereniging begint bij het Sportello Unico van de prefectuur, terwijl gezinsleden van Italianen of EU-burgers die zelf geen EU-burger zijn, kunnen aanvragen via het postkantoor of de questura. Zodra je als Italiaans staatsburger bent erkend, heb je helemaal geen vergunning nodig; zie Italiaans staatsburgerschap via afstamming.
  • Werk. Werk in loondienst begint bij het Sportello Unico; werk als zelfstandige loopt via het postkantoor.
  • Studie. Via het postkantoor, telkens voor maximaal een jaar.

Welk type ook: een vergunning voor een reden is geen algemeen recht om iets anders te doen. Wil je werken, check dan vóór je verhuizing of je visum en vergunning dat toestaan; mijn gids over Italiaanse visa (Engels) zet de routes naast elkaar.

Mag je reizen terwijl je op je permesso wacht?

Voorzichtig, en het hangt ervan af of het een eerste vergunning of een verlenging is. De Polizia di Stato noemt deze voorwaarden:

  • Verlengingen. Je mag Italië verlaten en terugkomen met je geldige paspoort, het ontvangstbewijs van het postkantoor voor de verlenging en de verlopen vergunning (het origineel of een kopie).
  • Eerste vergunningen voor werk in loondienst, werk als zelfstandige of gezinshereniging. Je mag alleen vertrekken en terugkomen via dezelfde grensovergang, zonder door een ander Schengenland te reizen, met je paspoort, je inreisvisum en het ontvangstbewijs van Poste Italiane, dat de grenspolitie net als je paspoort afstempelt.

Eerste vergunningen voor andere redenen, zoals keuzeverblijf, noemt de Polizia di Stato daar niet. De mededeling van Buitenlandse Zaken zegt dat het ontvangstbewijs en het eerste inreisvisum terugkeer alleen toestaan in de voorziene gevallen, en verwijst naar de Polizia di Stato. Mijn advies: plan je eerste maanden zo dat je niet weg hoeft tot je de kaart in handen hebt, en vraag het je questura voordat je iets boekt. Korte reizen onderschat je snel, en mijn Schengencalculator helpt zodra je met de kaart reist.

Je permesso di soggiorno verlengen

Begin op tijd. De immigratiewet vraagt je de verlenging minstens 90 dagen voordat de vergunning verloopt aan te vragen bij de questore van de provincie waar je woont. Tot een decreet van april 2026 (wetsdecreet 83/2026, van kracht sinds 4 juni 2026) was dat 60 dagen, dus oudere gidsen noemen misschien nog 60.

  • Je gebruikt hetzelfde pakket van het postkantoor en betaalt dezelfde kosten als voor een eerste vergunning, met een kopie van je huidige vergunning.
  • De questura controleert of je nog aan de voorwaarden voldoet. Bij keuzeverblijf wijst het consulaat in San Francisco erop dat die controle elk jaar bij de verlenging plaatsvindt.
  • Bewaar het ontvangstbewijs van de verlenging bij de oude vergunning. Samen laten ze zien dat je rechtmatig wacht.
  • Laat hem niet verlopen. De mededeling van Buitenlandse Zaken waarschuwt dat je kunt worden uitgezet als je vergunning meer dan 60 dagen geleden is verlopen en je geen verlenging hebt aangevraagd.
  • Zodra de nieuwe vergunning er is, vernieuw je binnen 60 dagen je verklaring van gewoonlijk verblijf bij de anagrafe, zoals uitgelegd in mijn gids over inschrijving als inwoner.

Ik zou de vervaldatum in dezelfde agenda zetten als de APK (revisione) en de verzekering van de auto, met een herinnering vier maanden vooraf.

Na vijf jaar: de EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen

Heb je minstens vijf jaar een geldige vergunning, dan kun je bij de questore van je woonplaats voor jezelf en je gezin de EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen aanvragen (permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo). Die verving in 2007 de oude carta di soggiorno. De Polizia di Stato noemt de belangrijkste voorwaarden:

  • Vijf jaar met een vergunning. Afwezigheid onderbreekt de vijf jaar niet als elke periode korter is dan zes maanden achter elkaar en ze samen niet meer dan tien maanden bedragen.
  • Een inkomen van minstens het jaarbedrag van de assegno sociale, de Italiaanse sociale basisuitkering.
  • Een voldoende voor de Italiaanse taaltoets, tenzij je vrijgesteld bent, bijvoorbeeld met een A2-certificaat van een erkende instelling zoals de Società Dante Alighieri of de universiteiten voor buitenlanders in Perugia en Siena.
  • Italiaanse uittreksels uit het strafregister, en een aangetoonde geschikte woning als je gezin ook aanvraagt.

Je vraagt hem aan met het pakket van het postkantoor, een bollettino van € 130,46, het zegel van € 16 en de € 30 servicekosten van het postkantoor. Sinds een wet uit 2021 is de kaart tien jaar geldig voor volwassenen en vijf voor kinderen, maar de status zelf is blijvend. De questura in Caltanissetta heeft houders er bijvoorbeeld aan herinnerd dat vergunningen voor langdurig ingezetenen die meer dan tien jaar geleden zijn afgegeven, geen geldige documenten meer zijn en moeten worden bijgewerkt.

Daarmee, zegt de Polizia di Stato, mag je zonder visum Italië binnenkomen, tot 90 dagen in het Schengengebied reizen, in loondienst of als zelfstandige werken (behalve in banen die aan Italiaanse staatsburgers zijn voorbehouden) en volgens de regels van dat land in een andere Schengenstaat verblijven.

Britten die vóór 2021 in Italië woonden

Woonde je vóór 1 januari 2021 in Italië, dan val je onder het terugtrekkingsakkoord en volg je niet de route op deze pagina. De Britse regering raadt sterk aan dat je de biometrische verblijfskaart onder het terugtrekkingsakkoord (carta di soggiorno) hebt. Die krijg je met een afspraak bij de vreemdelingendienst van je questura, waar je aantoont dat je destijds aan de verblijfsvoorwaarden voldeed. Hij staat los van de Italiaanse identiteitskaart, en GOV.UK vraagt je contact op te nemen met je questura over het verlengen voordat hij verloopt.

Britten die nu verhuizen, zijn niet-EU-burgers: een visum, dan de permesso binnen 8 dagen, zoals hierboven. Mijn gids voor Britten die na de Brexit naar Italië verhuizen (Engels) behandelt de rest van wat er is veranderd.

Veelgestelde vragen

Hoeveel tijd heb ik om een permesso di soggiorno aan te vragen?

Acht werkdagen vanaf je aankomst in Italië. Zo staat het in de Italiaanse immigratiewet, en de Polizia di Stato en het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken herhalen het. Voor de meeste vergunningen, ook keuzeverblijf, stuur je het gele pakket op vanaf een postkantoor met Sportello Amico.

Wat kost een permesso di soggiorno?

Voor een eerste vergunning tot een jaar in totaal € 116,46: een zegel van € 16, een bollettino van € 70,46 (€ 30,46 voor de kaart plus een bijdrage van € 40) en € 30 bij het postkantoor. Voor een vergunning van een tot twee jaar is de bollettino € 80,46, voor de EU-vergunning voor langdurig ingezetenen € 130,46. Onder de 18 betaal je geen bijdrage.

Hoe lang duurt het om een permesso di soggiorno te krijgen?

Volgens de Polizia di Stato wordt de elektronische vergunning gemiddeld 60 dagen na de datum van de aanvraag afgegeven of verlengd. Online kun je checken of de jouwe klaar is en waar je hem ophaalt.

Mag ik met het ontvangstbewijs van de permesso di soggiorno naar het buitenland?

Bij een verlenging mag je volgens de Polizia di Stato vertrekken en terugkomen met je paspoort, het ontvangstbewijs van de verlenging en de verlopen vergunning. Bij een eerste vergunning geldt dat alleen voor werk in loondienst, werk als zelfstandige en gezinshereniging, via dezelfde grensovergang en zonder door een ander Schengenland te reizen. Andere eerste vergunningen, zoals keuzeverblijf, staan niet op die lijst, dus vraag het eerst aan je questura.

Wanneer moet ik mijn permesso di soggiorno verlengen?

Minstens 90 dagen voordat hij verloopt. Tot wetsdecreet 83/2026 dat per 4 juni 2026 veranderde, was het 60 dagen. Je verlengt met hetzelfde pakket van het postkantoor en bewaart het ontvangstbewijs bij de oude vergunning terwijl je wacht.

Heb ik de permesso di soggiorno nodig voordat ik me inschrijf als inwoner?

Je moet hem hebben aangevraagd. De comune schrijft een niet-EU-burger in met de vergunning of met het ontvangstbewijs van het postkantoor voor een eerste aanvraag, dus je kunt naar de anagrafe terwijl de kaart wordt gemaakt.

Naar welke questura ga ik op Sicilië?

Naar de questura van de provincie waar je woont. Sicilië heeft er negen: Agrigento, Caltanissetta, Catania, Enna, Messina, Palermo, Ragusa, Syracuse en Trapani. Je afsprakenbrief van het postkantoor noemt het kantoor, de datum en het tijdstip.

Hebben Britten een permesso di soggiorno nodig?

Britten die nu naar Italië verhuizen, zijn niet-EU-burgers en hebben een visum en daarna binnen 8 dagen een permesso di soggiorno nodig. Wie vóór 1 januari 2021 in Italië woonde, valt onder het terugtrekkingsakkoord, en de Britse regering raadt sterk aan de verblijfskaart onder het terugtrekkingsakkoord van de questura te hebben.

Wat is de EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen?

Een vergunning die je kunt aanvragen na vijf jaar met een geldige vergunning, als je inkomen minstens het jaarbedrag van de assegno sociale is en je de Italiaanse taaltoets op A2-niveau haalt of vrijgesteld bent. De kaart is tien jaar geldig voor volwassenen en de status is blijvend. De bollettino is € 130,46.

Bronnen en kleine lettertjes

Elke questura regelt haar eigen vreemdelingendienst. Check de mededelingen en openingstijden op haar pagina voordat je gaat, en zie je afsprakenbrief als het laatste woord over waar en wanneer.

Bronvermelding

Foto: Maria Lammert, Unsplash-licentie, via Unsplash.